Uzaya Maymun Gönderildi Mi? Psikolojik Bir Mercekten Bakış Psikolog Gözünden: İnsan Davranışlarını Çözümlemeye Çalışan Bir Meraklı Giriş Bir psikolog olarak, insan davranışlarını anlamak her zaman benim için hem büyüleyici hem de derin bir yolculuktur. İnsanların nasıl düşündüğünü, hissettiğini ve tepki verdiğini incelerken, bazen daha büyük bir soruyla karşılaşırım: “Biz kimiz ve diğer canlılarla olan bağımız nasıl şekilleniyor?” İşte tam da bu noktada, uzaya maymun gönderilmesi gibi sıra dışı bir konu gündeme gelir. Birçok insan, maymunların uzaya gönderilmesini tarihsel bir olay olarak hatırlayabilir. Ancak bu olay, sadece bilimsel bir adım değil, aynı zamanda insanın kendisini, diğer canlıları ve evrenle olan ilişkisini…
6 YorumEtiket: bir
Dana İncik Yumuşak Olur Mu? Bir kesit etin tarihi binlerce yıl öncesine dayanır; yeme içme kültürümüzün evrimiyle birlikte etin her parçası farklı bir anlam kazanmış, farklı yöntemlerle pişirilmiş ve farklı tatlarla özdeşleşmiştir. Bugün, bu bağlamda, dana incik gibi sıkça kullanılan fakat yapısı itibarıyla “yumuşak olur mu?” sorusunu hak eden bir kesitle ilgili teknik, tarihsel ve bilimsel bir değerlendirme yapacağız. Dana İncik Nedir? Yapısal Arka Plan İncik (shank), büyükbaş hayvanlarda özellikle bacağın alt kısmı, yani yoğun olarak kullanılan kas ve bağ dokusunun bulunduğu bölgeden çıkar. İngilizce’de “beef shank” olarak geçen bu kesit; hayvanın yürürken yük taşıyan, flexion/extension hareketine maruz kalan kas grubuna aittir. :contentReference[oaicite:0]{index=0} Bu durumda, bu bölgenin kas yapısı, kollajen…
8 YorumKasvet verici ne demek? Anlatının En Kolay Kaçışı mı, Yoksa Gerekli Bir Uyarı mı? “Kasvet verici”, okurda/dinleyicide iç sıkıntısı, moral bozukluğu ve ağırlık hissi uyandıran atmosfer, içerik ya da deneyim demektir; ancak çoğu zaman eleştiriyi tembelleştiren, ayrıntıyı görünmez kılan bir etiket olarak da kullanılır. Bu yazı, “Kasvet verici ne demek?” sorusuna yalnızca sözlük tanımıyla değil, tartışmayı ateşleyen bir dürüstlükle yaklaşır: Evet, bazı şeyler gerçekten iç karartıcıdır; ama “kasvet verici” demek çoğu zaman düşünmeyi bırakmanın kısa yoludur. “Kasvet verici”nin çıplak tanımı: Duygusal ağırlığı yüksek, ışığı kısık bir dünya Kasvet verici; karanlık, bunaltıcı, nefes aldırmayan bir atmosferi işaret eder. Gri gökyüzü, ışığı…
8 YorumTürkiye’de Güneş En Geç Hangi İlde Batar? Öğrenmenin Ufku Üzerine Pedagojik Bir Yolculuk Bir eğitimci olarak yıllardır şunu gözlemledim: İnsan, merak ettiği sürece öğrenir. Ve bazen bir çocuğun “Türkiye’de güneş en geç nerede batar?” gibi masum bir sorusu, coğrafyadan astronomiye, oradan da yaşamın anlamına kadar uzanan bir öğrenme yolculuğunun kapısını aralar. Çünkü öğrenme, yalnızca bilgi edinme değil; dünyayı ve kendimizi yeniden inşa etme sürecidir. Öğrenmenin dönüştürücü gücü, tıpkı batmakta olan güneşin ardından gelen karanlığın içinde ışığı aramak gibidir. Bir Soru, Bin Öğrenme: “Türkiye’de Güneş En Geç Hangi İlde Batar?” Bu sorunun cevabı basit gibi görünür, ama pedagojik açıdan derindir. Coğrafi…
8 YorumKarıncalar karanlıkta görür mü? Görünürlük, görünmez emek ve toplumsal adalet üzerine bir düşünme daveti Karanlıkta yürürken yolu nasıl bulduğumuzu, kimlerin görünür kaldığını ve kimlerin emeğinin gölgede kaldığını sık sık düşünürüm. “Karıncalar karanlıkta görür mü?” sorusu ilk bakışta biyolojiye ait gibi dursa da, aslında toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adaletle iç içe geçen geniş bir düşünme alanı açıyor. Bu yazıda hem bilimin söylediklerine kulak verelim hem de bu sorunun bizi toplum olarak nereye davet ettiğini konuşalım. Bilimin söylediği: Karıncalar karanlıkta ne kadar “görür”? Birçok karınca türünün bileşik gözleri ve bazı türlerde ek basit gözleri (ocelli) vardır. Ancak yön bulmada “görme” çoğu…
6 YorumPrezervatif Hisset Nedir? Antropolojik Bir Perspektif Kültürlerin Çeşitliliğini Merak Eden Bir Antropoloğun Bakış Açısı Antropoloji, insanın kültürel ve toplumsal yapılarının derinliklerine inerek, bu yapıların bireyler ve topluluklar üzerindeki etkilerini anlamaya çalışan bir disiplindir. Kültürler arasındaki farklılıklar, ritüeller, semboller ve kimlikler, insanların dünyayı nasıl algıladıklarını, nasıl ilişki kurduklarını ve nasıl yaşadıklarını şekillendirir. İnsanın yaşadığı toplumu ve dünyayı anlamak için yapılan bu keşifler, bazen çok beklenmedik ve sıradışı olguları gündeme getirebilir. Bu yazıda, modern dünyanın belki de en sıradışı ama bir o kadar da önemli unsurlarından biri olan “prezervatif hisset” kavramını ele alacağım. Peki, prezervatif hisset nedir ve farklı kültürlerde bu tür…
6 YorumGöz Nakli Neden Yok? Bütün Gözün Değil, Görmenin Nakli Bir göz nakli denince zihnimizde tüm göz küresinin alınıp başka birine takılması canlanır. Oysa klinikte gerçekleşen şey çoğu zaman yalnızca kornea naklidir; yani gözün şeffaf ön yüzeyinin değişimi. Peki neden “tüm göz” nakli standart bir tedavi değil? Yanıt, biyoloji, cerrahi ve sinirbilimin kesişimindeki güç bir üçlemede gizli. Tarihsel Arka Plan: Kornea Başarısı, Tüm Gözün İmkânsızlığı 20. yüzyıl boyunca kornea nakli güvenilir bir prosedür haline geldi ve bugün dünya çapında görmeyi geri kazandıran en yaygın doku nakillerinden biri. Amerikan Oftalmoloji Akademisi (AAO), naklin yöntemlerini ve yaygınlığını ayrıntılı biçimde anlatır; burada değiştirilen doku…
14 YorumGörece Göçmen Konutları Ne Zaman Yapıldı? Bir Psikoloğun Gözünden Yer, Zaman ve Aidiyet Üzerine İnsanı en çok ne şekillendirir? Doğduğu toprak mı, yoksa taşındığı ev mi? Bir psikolog olarak, mekânla insan arasında kurulan duygusal bağın çoğu zaman farkında olunmadığını gözlemlerim. Yeni bir ev, sadece bir yapı değildir; kimliğin, anıların ve umutların yeniden inşasıdır. Bu yüzden “Görece Göçmen Konutları ne zaman yapıldı?” sorusu, yalnızca bir tarih arayışı değil; aynı zamanda toplumsal hafızanın, bireysel kimliğin ve duygusal uyumun derinlerinde yankılanan bir sorudur. Bu yazıda, bu konuyu bilişsel, duygusal ve sosyal psikoloji eksenlerinden ele alarak, bir konutun ötesinde, bir “yerleşme”nin ruhsal anlamını sorgulayacağız.…
14 YorumGrafit Hangi Alanlarda Kullanılır? Öğrenmenin Dönüştürücü Gücüyle Bir Maddeye Yeniden Bakmak Bir eğitimci olarak her yeni bilgiyi, insanın kendini ve çevresini yeniden inşa etme fırsatı olarak görürüm. Öğrenme, yalnızca bilgi edinme değil; dünyayı yeniden anlamlandırma sürecidir. İşte bu anlamda grafit gibi sıradan görünen bir madde bile, öğrenmenin dönüştürücü gücüyle bambaşka bir derinlik kazanır. “Grafit hangi alanlarda kullanılır?” sorusu, yalnızca teknolojik ya da endüstriyel bir merakın ürünü değildir; aynı zamanda, insanın bilgiyle maddeyi dönüştürme kapasitesinin bir yansımasıdır. Peki, bir madde nasıl olur da eğitimde, sanayide, enerjide ve bilimin temelinde yer alabilir? Grafit: Öğrenmenin Maddesel Temsili Grafit, karbonun saf formlarından biridir; yani…
6 YorumGeleneksel Evlilik Nedir? Antropolojik Bir Yolculuk Bir antropolog olarak her kültürün kalbine dokunan en derin ritüellerden biriyle karşılaşırım: evlilik. Farklı toplumlarda farklı biçimlerde yaşansa da, geleneksel evlilik yalnızca iki bireyin değil, iki ailenin, iki soyun, hatta iki kültürün birleşimidir. Bu birleşme, ritüellerle, sembollerle ve anlam katmanlarıyla dokunan karmaşık bir sosyal örüntüdür. Ritüellerin Gücü: Kutsal Bir Başlangıcın Sahnesi Antropolojik açıdan bakıldığında ritüeller, toplumların kimliğini yeniden üretme aracıdır. Geleneksel evliliklerde bu ritüeller, bireysel bir birlikteliği toplumsal bir onay sürecine dönüştürür. Afrika kabilelerinde dans ve müzikle kutlanan düğün törenlerinden, Anadolu’nun kına gecelerine kadar her ayrıntı, geçmişin kültürel hafızasını bugüne taşır. Bazı kültürlerde gelin…
6 Yorum