Faal Akıl Anlamı Nedir? Tarihsel Arka Plan ve Günümüzdeki Tartışmalar Faal Akıl Kavramının Kökenleri Faal akıl, felsefi düşüncede önemli bir kavramdır ve genellikle düşünme, anlama ve eyleme geçirme gücüyle ilişkilendirilir. Bu kavramın kökeni, Antik Yunan’a kadar uzanır ve Aristoteles’in düşünce sisteminde belirgin bir şekilde yer alır. Aristoteles, aklı “pasif” ve “faal” olmak üzere ikiye ayırmıştır. Faal akıl, insan zihninin en yüksek işlevlerinden biri olarak kabul edilir ve sadece bilgi edinme değil, aynı zamanda düşünceleri yönlendirme ve eyleme geçirme yeteneği olarak tanımlanır. Aristoteles, faal aklı Tanrı’nın bir yansıması olarak görmüş ve ona doğrudan bir etki gücü atfetmiştir. Ona göre, faal akıl,…
12 YorumEtiket: ve
Uzaya Maymun Gönderildi Mi? Psikolojik Bir Mercekten Bakış Psikolog Gözünden: İnsan Davranışlarını Çözümlemeye Çalışan Bir Meraklı Giriş Bir psikolog olarak, insan davranışlarını anlamak her zaman benim için hem büyüleyici hem de derin bir yolculuktur. İnsanların nasıl düşündüğünü, hissettiğini ve tepki verdiğini incelerken, bazen daha büyük bir soruyla karşılaşırım: “Biz kimiz ve diğer canlılarla olan bağımız nasıl şekilleniyor?” İşte tam da bu noktada, uzaya maymun gönderilmesi gibi sıra dışı bir konu gündeme gelir. Birçok insan, maymunların uzaya gönderilmesini tarihsel bir olay olarak hatırlayabilir. Ancak bu olay, sadece bilimsel bir adım değil, aynı zamanda insanın kendisini, diğer canlıları ve evrenle olan ilişkisini…
18 YorumDana İncik Yumuşak Olur Mu? Bir kesit etin tarihi binlerce yıl öncesine dayanır; yeme içme kültürümüzün evrimiyle birlikte etin her parçası farklı bir anlam kazanmış, farklı yöntemlerle pişirilmiş ve farklı tatlarla özdeşleşmiştir. Bugün, bu bağlamda, dana incik gibi sıkça kullanılan fakat yapısı itibarıyla “yumuşak olur mu?” sorusunu hak eden bir kesitle ilgili teknik, tarihsel ve bilimsel bir değerlendirme yapacağız. Dana İncik Nedir? Yapısal Arka Plan İncik (shank), büyükbaş hayvanlarda özellikle bacağın alt kısmı, yani yoğun olarak kullanılan kas ve bağ dokusunun bulunduğu bölgeden çıkar. İngilizce’de “beef shank” olarak geçen bu kesit; hayvanın yürürken yük taşıyan, flexion/extension hareketine maruz kalan kas grubuna aittir. :contentReference[oaicite:0]{index=0} Bu durumda, bu bölgenin kas yapısı, kollajen…
20 YorumKarıncalar karanlıkta görür mü? Görünürlük, görünmez emek ve toplumsal adalet üzerine bir düşünme daveti Karanlıkta yürürken yolu nasıl bulduğumuzu, kimlerin görünür kaldığını ve kimlerin emeğinin gölgede kaldığını sık sık düşünürüm. “Karıncalar karanlıkta görür mü?” sorusu ilk bakışta biyolojiye ait gibi dursa da, aslında toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adaletle iç içe geçen geniş bir düşünme alanı açıyor. Bu yazıda hem bilimin söylediklerine kulak verelim hem de bu sorunun bizi toplum olarak nereye davet ettiğini konuşalım. Bilimin söylediği: Karıncalar karanlıkta ne kadar “görür”? Birçok karınca türünün bileşik gözleri ve bazı türlerde ek basit gözleri (ocelli) vardır. Ancak yön bulmada “görme” çoğu…
16 YorumPrezervatif Hisset Nedir? Antropolojik Bir Perspektif Kültürlerin Çeşitliliğini Merak Eden Bir Antropoloğun Bakış Açısı Antropoloji, insanın kültürel ve toplumsal yapılarının derinliklerine inerek, bu yapıların bireyler ve topluluklar üzerindeki etkilerini anlamaya çalışan bir disiplindir. Kültürler arasındaki farklılıklar, ritüeller, semboller ve kimlikler, insanların dünyayı nasıl algıladıklarını, nasıl ilişki kurduklarını ve nasıl yaşadıklarını şekillendirir. İnsanın yaşadığı toplumu ve dünyayı anlamak için yapılan bu keşifler, bazen çok beklenmedik ve sıradışı olguları gündeme getirebilir. Bu yazıda, modern dünyanın belki de en sıradışı ama bir o kadar da önemli unsurlarından biri olan “prezervatif hisset” kavramını ele alacağım. Peki, prezervatif hisset nedir ve farklı kültürlerde bu tür…
16 YorumKardinal ve Ordinal ne demek? — Sayıların dili, toplumun vicdanı Topluluğumuza sormak istediğim bir soru var: “Veriyi konuşurken kimi görünür, kimi görünmez kılıyoruz?” Bugün “Kardinal ve Ordinal ne demek?” sorusunu yalnızca matematiğin terasından değil; toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet merceğinden birlikte tartalım. Sözü hem empatiyle toplumsal etkileri düşünen bir bakışa, hem de çözüm odaklı ve analitik yaklaşımı seven bir bakışa bırakalım. Hepimizin güçlü yanlarını, tek bir masada buluşturalım. Tanımlar: Kardinal ve Ordinal sayılar neden farklı dünyalara konuşur? Kardinal (sayma) sayı “kaç tane?” sorusuna cevap verir. 3 kitap, 25 öğrenci, 1.200 başvuru… Miktarı anlatır. Ordinal (sıralama) sayı ise “kaçıncı?” sorusuna…
6 YorumKarar Verme Nedir İşletme? Geleceğin Yönetiminde Zihinleri Buluşturan Bir Süreç Bir kahve molasında dostlarınızla geleceğe dair konuşurken hiç düşündünüz mü; işletmelerin geleceği neye göre şekillenecek? Karar verme dediğimiz o görünmez süreç, geleceğin en güçlü stratejik silahı mı olacak yoksa bizi beklenmedik sürprizlere mi sürükleyecek? Gelin bu yazıda, işletmelerde karar verme kavramını bugünden geleceğe taşıyan bir vizyonla ele alalım. Belki de birlikte geleceğin yönetim haritasını çizebiliriz. — Karar Verme Nedir? İşletmenin Nabzını Tutan Sanat Karar verme, işletme dünyasında yalnızca bir tercih yapmak değildir; kaynakları yönlendiren, hedefleri belirleyen, riskleri yöneten ve geleceğe giden yolu çizen temel bir stratejik süreçtir. Kısaca tanımlamak gerekirse;…
6 YorumIsot Biberi: Lezzetin Psikolojik Derinliklerine Yolculuk İnsan Davranışlarını Çözümlemeye Çalışan Bir Psikoloğun Merakı: Isot Biberi Isot biberi, sıradan bir baharatın ötesinde, kültürel, duygusal ve bilişsel anlamlar taşır. Bir psikolog olarak, insanların yediği, içtiği ve tat aldığı her şeyin, onların dünyayı nasıl algıladığını, nasıl hissettiğini ve hatta toplumsal bağlamda nasıl davrandığını şekillendirdiğini gözlemliyorum. Isot biberi de, bu bağlamda insan psikolojisini derinlemesine incelememize olanak tanır. Zira, bu baharatın bir kültürel simge olarak tüketicisi üzerinde hem bilişsel hem de duygusal etkiler yarattığı kesin. Peki, isot biberi hangi biberden yapılır? Yalnızca bir tat değil, aynı zamanda bilinçaltımıza işleyen bir deneyim olduğunu anlamaya çalışalım. Isot…
6 Yorumİnsan Kendini İyi Hissetmek İçin Ne Yapmalı? Toplumsal Yapılar ve Bireysel İyi Oluş Toplumsal yapılar ve bireyler arasındaki etkileşim, insanların kendilerini iyi hissetme biçimlerini büyük ölçüde şekillendirir. Bir araştırmacı olarak, insanların neden bazı günler kendilerini daha huzurlu ve mutlu hissettiklerini, bazen de kaygı ve stres altında olduklarını anlamaya çalışmak, toplumsal normların ve kültürel pratiklerin nasıl derin etkiler yarattığını keşfetmek oldukça ilginç. Kendini iyi hissetmek, yalnızca bireysel bir deneyim olmanın ötesinde, toplumun şekillendirdiği, bireylerin kimliklerini ve ilişkilerini nasıl inşa ettiklerinin bir yansımasıdır. Bu yazıda, insanların kendilerini iyi hissetmelerini sağlayan faktörleri toplumsal normlar, cinsiyet rolleri ve kültürel pratikler çerçevesinde inceleyeceğiz. Toplumsal Normlar…
12 YorumKarabuğday Yıkanır mı? Mutfakta “Temizlik mi, Aroma mı?” İkilemini Masaya Yatırıyoruz Farklı açılardan bakmayı seven biriyim: Aynı tencereye bakan iki kişi, iki ayrı gerçeklik görebiliyor. Karabuğday (greçka) konusunda da tablo böyle. Bir taraf “Yıkamazsan toz kalır” diyor; öteki “Yıkarsan aromayı soldurursun” diye itiraz ediyor. Peki kim haklı? Gelin, veriye yaslananlarla (objektif/analitik yaklaşım) toplumsal etkileri önemseyenlerin (insan odaklı yaklaşım) argümanlarını yan yana koyalım; sonra karar sizin olsun. — 👨 Objektif ve Veri Odaklı Bakış: “Durula, Nişastayı Yönet, Dokuyu Koru” “Karabuğday yıkanır mı?” sorusuna veri odaklı yanıt: Çoğu senaryoda evet, ama yöntemi ve amacın belirler. Toz ve Yabancı Parçacık: Dökme ürünlerde yüzeyde…
8 Yorum